VARIO adviestrajecten voor 2021

VARIO adviseert de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement over het wetenschaps-, innovatie-, en ondernemerschapsbeleid. In de adviestrajecten van 2021 komen zowel eigen (lopende) initiatieven aan bod als vragen voor advies.

U vindt een kort overzicht van de verschillende adviestrajecten voor 2021 hieronder. Naarmate de adviestrajecten vorderen zal u er hier en elders op onze website meer over vernemen. Houd zeker ook onze nieuwsbrief, de VARIO-update, en onze sociale mediakanalen in het oog voor nieuws.  

1) 'Sustainable Development Goals'

Begin 2021 verscheen een eerste VARIO-advies (VARIO-advies 17), dat het belang van de Sustainable Development Goals (SDG’s) benadrukte als kompas voor het wetenschaps-, innovatie- en ondernemerschapsbeleid. Het vervolgadvies, VARIO-advies 20 'De Sustainable Development Goals – Opportuniteiten voor Vlaamse Ondernemingen’ is in september gepubliceerd.

Voor dit tweede advies rond de SDG’s werkte VARIO met een klankbordgroep, bestaande uit vier VARIO-leden, Lieven Danneels, Johan Martens, Leen Van den Neste en Marc Van Sande, en vier externe experten, Marion De Bruyne (Vlerick Business School), Lieve Jacobs (CERA), Olivier Van Haute (Degroof Petercam) en Peter Wollaert (CIFAL).

In een schriftelijke reactie  op advies 17 drukte minister Crevits haar appreciatie uit voor het werk van VARIO rond de SDG’s. Minister Crevits vroeg VARIO om in het vervolgtraject bijkomend ook een visie te ontwikkelen op een goede beleidsmix tussen bottom-up steun, waar Vlaanderen in het verleden vooral heeft op ingezet, en meer thematische/missiegerichte steun. VARIO heeft beslist dit uit te werken in een aparte adviestekst.

2) Strategische Autonomie

Beleid ten aanzien van strategische autonomie en strategische domeinen staat hoog op de Europese agenda en kan zich op verschillende vlakken toespitsen, zoals het terughalen van essentiële bedrijven of productieprocessen, het concentreren van overheidsmiddelen op strategische domeinen, het creëren van een gunstig klimaat waarin strategische bedrijven kunnen floreren… Onder de koepel ‘strategische autonomie’ bundelt VARIO twee adviestrajecten om de strategische autonomie van de Vlaamse regio te versterken.

2.1) IPCEI-belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang

VARIO werd in 2020 door minister van Economie en Innovatie Hilde Crevits om advies gevraagd inzake de IPCEI's (Important Projects of Common European Interest). IPCEI is een ‘nieuw instrument’ van Europa dat staatssteun (voor bedrijven) verenigbaar maakt met de interne markt. In de context van IPCEI werden door het Strategic Forum on Important Projects of Common European Interest een aantal topics voor ‘strategische waardeketens’ geïdentificeerd waarbinnen men projecten wil stimuleren:

  1. Clean, connected and autonomous vehicles
  2. Smart health
  3. Low CO2 emissions industry
  4. Hydrogen technologies and systems
  5. Industrial internet of things (Industrial IOT)
  6. Cybersecurity

Minister Hilde Crevits vraagt aan VARIO om een strategische verkenning en analyse uit te voeren van de sterktes en opportuniteiten die er zich voor Vlaanderen stellen m.b.t. deze mogelijke IPCEI's.

Aangezien er op Europees niveau (inclusief Vlaanderen) reeds verschillende initiatieven werden opgezet in het voorjaar van 2020 in de context van waterstof besliste VARIO om prioritair deze waardeketen te analyseren. Het advies deel I rond de perspectieven voor de waterstof waardeketen  (VARIO-advies 12) werd in de zomer van 2020 reeds bezorgd aan minister Crevits.

Vervolgens werd in het najaar van 2020 ook de analyse van de andere waardeketens opgestart. Al snel werd duidelijk dat nog andere waardeketens circuleren als mogelijke IPCEI’s (bv. micro-elektronica 2, next generation cloud infrastructure and services, health…). Om goed voorbereid te kunnen inspelen op dergelijke onverwachte toekomstige opportuniteiten inzake IPCEI, formuleert VARIO in advies deel II een afwegingskader voor IPCEI (VARIO-advies 22)

2.2) Aantrekken van buitenlandse kennisgedreven investeringen

Eén van de Vlaamse 2030-doelstellingen (VIZIER 2030) is ‘Tegen 2030 verhoogt Vlaanderen het aantal kennisgedreven buitenlandse investeringen in Vlaanderen, die ook tewerkstelling genereren…’ Buitenlandse bedrijven investeerden in 2019 zo’n 5,20 miljard euro in vestigingen in Vlaanderen; het betreft 258 nieuwe investeringsprojecten die in totaal 5384 nieuwe jobs genereerden. Hiervan waren 58 projecten specifiek gericht op investeringen in onderzoek en ontwikkeling (FIT, 2020(3)). In Vlaanderen vindt 66,44% van de O&O-uitgaven van bedrijven immers plaats in filialen onder buitenlandse controle (2017(4)). VARIO zal evenwel niet enkel kijken naar buitenlandse O&O-investeringen maar ook kennisgedreven productie investeringen (bv farma, elektrische voertuigen, …). Wat is de economische- en innovatiebijdrage van buitenlandse kennisgedreven investeringen voor Vlaanderen? Hoe kan Vlaanderen meer buitenlandse kennisgedreven investeringen aantrekken en behouden? Welke factoren en actoren zijn belangrijk bij het bepalen van de locatie van O&O-activiteiten? Van Productiefaciliteiten? Welke maatregelen ter ondersteuning van de locatie van nieuwe activiteiten d.m.v. inkomende directe buitenlandse investeringen bestaan er al en hoe kunnen we leren van buitenlandse best practices?

3) Invulling VARIO-kernindicatoren

Op vraag van minister-president Jan Jambon en minister van Economie en Innovatie Hilde Crevits stelde VARIO in 2020 een set van strategische beleidsindicatoren voor wetenschap en innovatie (VARIO-advies 13) samen, die toelaten op een objectieve en transparante manier te monitoren of/hoe Vlaanderen aansluiting vindt bij de top van de kennis- en innovatieregio’s. De tool bestaat uit 20 kernindicatoren die samen de kritische succesfactoren en daaraan gekoppelde doelstellingen zo goed mogelijk weerspiegelen.

VARIO heeft nu een eerste invulling klaar van deze set van 20 kernindicatoren (VARIO-advies 24). Hoe presteert Vlaanderen tussen een selectie van toppresteerders - benchmarklanden en regio's - waarmee Vlaanderen zich wil meten? 

4) Jaarlijks colloquium

Het jaarlijkse colloquium van VARIO is gepland op donderdag 2 december, late namiddag, live in Brussel. Het zal gewijd zijn aan de SDG’s.

5) Vragen om advies (korte termijn) 

In de loop van 2021 werden een aantal bijkomende vragen om advies van de Vlaamse Regering aan het werkprogramma toegevoegd:

  1. Viceminister-president Hilde Crevits (11 juni 2021) heeft VARIO om spoedadvies (binnen 30 dagen) gevraagd m.b.t. het wijzigingsbesluit over Strategische Transformatiesteun (STS), dat in juli aan de viceminister-president werd overhandigd als VARIO-Advies 18 ‘Wijzigingsbesluit Strategische Transformatiesteun;
  2. Minister-president Jan Jambon (28 juni 2021) vroeg VARIO om advies bij de vierde Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO). Met de VSDO zet de Vlaamse Regering verder in op een duurzame samenleving met Visie 2050 als langetermijnkompas en Vizier 2030 als focus; Dit advies (VARIO-advies 21) werd in september aan de minister-president bezorgd. VARIO vraagt het samen te lezen met de twee adviezen uit het adviestraject SDG’s, VARIO-advies 17 en VARIO-advies 20.
  3. Viceminister-president Hilde Crevits (15 juli 2021) vroeg VARIO om advies bij de STEM-agenda 2030. De STEM agenda 2030 geeft invulling aan de intentie van de Vlaamse Regering om een nieuw ambitieus vervolg op het STEM-actieplan 2012/2020 uit te werken;
  4. Viceminister-president Hilde Crevits (19 juli 2021) vroeg VARIO om advies bij het voorontwerp van decreet houdende wijziging van het decreet van 30 april betreffende de organisatie en financiering van het wetenschaps- en innovatiebeleid. Dit advies (VARIO-advies 19) werd op 13 september aan de viceminister-president overhandigd.

Op de agenda voor 2021-2024

Naast de boven vermelde adviestrajecten zullen in het licht van het nieuwe VARIO-mandaat 2021-2024 nog een aantal andere ideeën voor adviestrajecten worden uitgewerkt. Deze hebben betrekking op:

 

 

VARIO advisory processes 2021