VARIO adviestrajecten voor 2021

VARIO adviseert de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement over het wetenschaps-, innovatie-, en ondernemerschapsbeleid. In de adviestrajecten van 2021 komen zowel eigen (lopende) initiatieven aan bod als vragen voor advies. In de loop van het werkjaar kunnen nog nieuwe vragen om advies van de Vlaamse Regering of van het Vlaams Parlement aan het werkprogramma worden toegevoegd.

U vindt een kort overzicht van de verschillende adviestrajecten voor 2021 hieronder. Naarmate de adviestrajecten vorderen zal u er hier en elders op onze website meer over vernemen. Houd zeker ook onze nieuwsbrief, de VARIO-update, en onze sociale mediakanalen in het oog voor nieuws.  

1) 'Sustainable Development Goals'

VARIO werkt in 2021 rond de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. De raad maakte op 5 maart een eerste, beknopt advies publiek (VARIO-advies 17), waarmee hij de grote relevantie van de SDG’s voor het wetenschaps-, innovatie- en ondernemerschapsbeleid onder de aandacht wil brengen.

VARIO formuleerde drie aanbevelingen aan de Vlaamse Regering:

  1. Steun op een ambitieus, allesomvattend en coherent kader met de SDG’s als kompas en werk een heldere visie uit op de rol van wetenschap, innovatie en ondernemerschap voor alle doelstellingen binnen dit kader;
  2. Maak bedrijven meer bewust van de opportuniteiten die de SDG’s voor hen inhouden;
  3. Leer van de aanpak van onze benchmarklanden.

De relance na de covidcrisis en de grote hoeveelheid middelen die daarvoor worden vrijgemaakt, moeten worden aangegrepen om de maatschappelijke impact van wetenschap, innovatie en ondernemerschap verder te vergroten. In het verdere traject onderzoekt VARIO hoe SDG’s opportuniteiten kunnen zijn om onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen te versterken en internationaal op de kaart te zetten.

In een schriftelijke reactie drukt minister Crevits haar appreciatie uit voor het werk van VARIO rond de SDG’s en meer specifiek voor de drie aanbevelingen in het eerste advies. Minister Crevits vraagt VARIO om in het vervolgtraject bijkomend ook een visie te ontwikkelen op een goede beleidsmix tussen bottom-up steun, waar Vlaanderen in het verleden vooral heeft op ingezet, en meer thematische/missiegerichte steun. VARIO heeft beslist dit uit te werken in een aparte adviestekst.

Voor het tweede advies rond de SDG’s heeft VARIO een klankbordgroep samengesteld bestaande uit vier VARIO-leden, Lieven Danneels, Johan Martens, Leen Van den Neste en Marc Van Sande, en vier externe experten, Marion De Bruyne (Vlerick Business School), Lieve Jacobs (CERA), Olivier Van Haute (Degroof Petercam) en Peter Wollaert (CIFAL).

2) Strategische Autonomie

Beleid ten aanzien van strategische autonomie en strategische domeinen staat hoog op de Europese agenda en kan zich op verschillende vlakken toespitsen, zoals het terughalen van essentiële bedrijven of productieprocessen, het concentreren van overheidsmiddelen op strategische domeinen, het creëren van een gunstig klimaat waarin strategische bedrijven kunnen floreren… Onder de koepel ‘strategische autonomie’ bundelt VARIO twee adviestrajecten om de strategische autonomie van de Vlaamse regio te versterken.

2.1) IPCEI-belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang

VARIO werd in 2020 door minister Hilde Crevits om advies gevraagd inzake de IPCEI's (Important Projects of Common European Interest). IPCEI is een ‘nieuw instrument’ van Europa dat staatssteun (voor bedrijven) verenigbaar maakt met de interne markt. In de context van IPCEI werden door het Strategic Forum on Important Projects of Common European Interest een aantal topics voor ‘strategische waardeketens’ geïdentificeerd waarbinnen men projecten wil stimuleren:

  1. Clean, connected and autonomous vehicles
  2. Smart health
  3. Low CO2 emissions industry
  4. Hydrogen technologies and systems
  5. Industrial internet of things (Industrial IOT)
  6. Cybersecurity

Minister Hilde Crevits vraagt aan VARIO om een strategische verkenning en analyse uit te voeren van de sterktes en opportuniteiten die er zich voor Vlaanderen stellen m.b.t. deze mogelijke IPCEI's.

Aangezien er op Europees niveau (inclusief Vlaanderen) reeds verschillende initiatieven werden opgezet in het voorjaar in de context van waterstof besliste VARIO om prioritair deze waardeketen te analyseren. Het advies rond de waterstof waardeketen werd in de zomer van 2020 reeds bezorgd aan minister Crevits.

Vervolgens werd in het najaar van 2020 ook de analyse van de andere waardeketens opgestart. VARIO plant om een overkoepelend advies in de eerste helft van 2021 aan minister Crevits te bezorgen.

2.2) Aantrekken van buitenlandse kennisgedreven investeringen

Eén van de Vlaamse 2030-doelstellingen (VIZIER 2030) is ‘Tegen 2030 verhoogt Vlaanderen het aantal kennisgedreven buitenlandse investeringen in Vlaanderen, die ook tewerkstelling genereren…’ Buitenlandse bedrijven investeerden in 2019 zo’n 5,20 miljard euro in vestigingen in Vlaanderen; het betreft 258 nieuwe investeringsprojecten die in totaal 5384 nieuwe jobs genereerden. Hiervan waren 58 projecten specifiek gericht op investeringen in onderzoek en ontwikkeling (FIT, 2020(3)). In Vlaanderen vindt 66,44% van de O&O-uitgaven van bedrijven immers plaats in filialen onder buitenlandse controle (2017(4)). VARIO zal evenwel niet enkel kijken naar buitenlandse O&O-investeringen maar ook kennisgedreven productie investeringen (bv farma, elektrische voertuigen, …). Wat is de economische- en innovatiebijdrage van buitenlandse kennisgedreven investeringen voor Vlaanderen? Hoe kan Vlaanderen meer buitenlandse kennisgedreven investeringen aantrekken en behouden? Welke factoren en actoren zijn belangrijk bij het bepalen van de locatie van O&O-activiteiten? Van Productiefaciliteiten? Welke maatregelen ter ondersteuning van de locatie van nieuwe activiteiten d.m.v. inkomende directe buitenlandse investeringen bestaan er al en hoe kunnen we leren van buitenlandse best practices?

3) Nulmeting kwaliteitsvolle set van indicatoren voor wetenschap en innovatie

Op vraag van minister-president Jan Jambon en minister van Economie en Innovatie Hilde Crevits stelde VARIO in 2020 een set van strategische beleidsindicatoren samen, die toelaten op een objectieve en transparante manier te monitoren of/hoe Vlaanderen aansluiting vindt bij de top van de kennis- en innovatieregio’s. De tool bestaat uit 20 kernindicatoren die samen de kritische succesfactoren en daaraan gekoppelde doelstellingen zo goed mogelijk weerspiegelen.

In 2021 zal VARIO, op vraag van minister Crevits, een nulmeting van deze indicatoren opmaken (in afstemming met het Vlaams Indicatorenboek 2021 en de Vlaamse Statistische Autoriteit).

4) Jaarlijks colloquium

In het werkprogramma vermelden we het jaarlijks colloquium van VARIO dat zal worden gekoppeld aan één van de geplande VARIO adviezen.

Op de agenda voor 2021-2024

Naast de boven vermelde adviestrajecten zullen in het licht van het nieuwe VARIO-mandaat 2021-2024 nog een aantal andere ideeën voor adviestrajecten worden uitgewerkt. Deze hebben betrekking op:

 

 

VARIO advisory processes 2021