Advies 44: Conceptnota Beleidsplan Ruimte Vlaanderen

Op 18 juli 2025 ontving VARIO van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns een vraag om advies bij de conceptnota van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV). In de conceptnota BRV wordt terecht gewezen op de grote rol die het ruimtelijk beleid heeft in het aanpakken van de maatschappelijke opgaves waar we voor staan. Het ruimtelijk beleid heeft ook een grote impact op ondernemerschap en innovatie. De conceptnota BRV gaat al expliciet in op ruimte voor ondernemerschap, maar innovatie komt nauwelijks aan bod. VARIO heeft zich daarom in zijn aanbevelingen vooral gefocust op aandachtspunten voor het Vlaamse ruimtelijk beleid m.b.t. innovatie:

Aanbeveling 1: Geef innovatie een prominente plaats in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen i.f.v. ruimtelijk beleid dat innovatie en innovatie-ecosystemen ondersteunt en faciliteert.

• Aanbeveling 1.1: Zorg voor de ruimtelijke clustering die innovatie-ecosystemen nodig hebben.
• Aanbeveling 1.2: Zorg voor een strategische visie op de (verdere) ontwikkeling van ruimte voor de kenniseconomie, zoals wetenschapsparken en zones voor innovatieve industrie. Koppel die visie aan de oefening m.b.t. strategische sectoren. Heb voldoende aandacht voor alle factoren die de aantrekkelijkheid voor talent bepalen.
• Aanbeveling 1.3: Maak het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voldoende dynamisch i.f.v. de snelheid waarmee innovaties en innovatie-ecosystemen ontwikkelen.
• Aanbeveling 1.4: Vermijd regelgeving die innovatie in de weg staat.

Aanbeveling 2: Maak in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen de nodige linken met andere beleidsinitiatieven relevant voor innovatie en ondernemerschap.

• Aanbeveling 2.1: De broodnodige initiatieven voor versnelde en meer rechtszekere vergunningenprocedures.
• Aanbeveling 2.2: Het Vlaams Industrieplan.
• Aanbeveling 2.3: De Klimaatsprong.
• Aanbeveling 2.4: M.b.t. de realisatie van de maatschappelijke transities waar we voor staan.

Aanbeveling 3: Maak het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen nog sterker op een aantal meer algemene punten.

• Aanbeveling 3.1: Selecteer een beperkt aantal concrete, strategische doelstellingen, zoals het verder uitbouwen van ruimte voor de kenniseconomie.
• Aanbeveling 3.2: Formaliseer en bestendig het beleidsdomeinoverschrijdend karakter.
• Aanbeveling 3.3: Zorg voor meer onderbouwing.
• Aanbeveling 3.4: Heb meer aandacht voor grensoverschrijdende samenwerking en voor internationale aspecten.
• Aanbeveling 3.5: Voorzie het nodige om goede afwegingen tussen beleidskaders en bestuursniveaus te kunnen maken, en wees helder wat betreft gebruikte kernbegrippen.

Aanbeveling 4: Houd snelheid bij de voltooiing van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen gezien het belang van een sterke en toekomstbestendige visie op het ruimtegebruik in Vlaanderen.