Advies 49: Sterke wetenschap beter benutten: kansen voor technologische ontwikkeling in Vlaanderen

Vlaanderen beschikt over een sterke wetenschappelijke basis. De datastudie bij dit advies toont dat Vlaamse wetenschap internationaal sterk scoort in technologisch potentieel en dat die kennis wereldwijd zichtbaar doorwerkt in technologische ontwikkeling. De uitdaging ligt dus niet in de kwaliteit of relevantie van Vlaamse wetenschap, maar in de mate waarin Vlaamse en Europese actoren daar lokaal en regionaal op voortbouwen.

Vandaag vindt een groot deel van de technologische ontwikkeling op basis van Vlaamse wetenschap buiten Vlaanderen plaats. Voor een kleine open kenniseconomie is internationale kennisdiffusie waardevol en gewenst. Tegelijk ziet VARIO een duidelijke opportuniteit om bijkomende economische en maatschappelijke waarde te creëren door meer technologische ontwikkeling te verankeren in Vlaanderen, Europa en de omliggende regio’s.

De TRL-analyse vult dit beeld aan. De Vlaamse O&O-middelen zijn de voorbije jaren sterk gestegen. Het valt daarbij op dat de verdeling over de Technology Readiness Levels slechts beperkt wijzigde. Bovendien blijkt dat thematische middelen relatief geconcentreerd zijn, onder meer via de SOC’s, terwijl de vrije middelen meer versnipperd zitten over instrumenten en financieringsorganisaties. Dat wijst op het belang van meer samenhangende financieringspijplijnen die beloftevolle innovatietrajecten beter begeleiden van onderzoek naar toepassing.

Om die opportuniteit beter te benutten, formuleert VARIO aanbevelingen gericht aan de Vlaamse Regering:

• Aanbeveling 1: Bouw sterke ecosystemen om Vlaamse wetenschap meer in de lokale (en regionale) technologische ontwikkeling te benutten
  • Aanbeveling 1.1: Blijf verder investeren in sterke en vernieuwende Vlaamse kennisproductie
  • Aanbeveling 1.2: Bevorder de interactie tussen kennisinstellingen en ondernemingen via het IOF en de TTO’s        
  • Aanbeveling 1.3: Volg de regionale en Europese verankering van de Vlaamse wetenschap verder op            
• Aanbeveling 2: Ontwerp innovatiefinanciering over TRL-fases heen
  • Aanbeveling 2.1: Stroomlijn het O&O&I-instrumentarium voor innovatie met meer flexibiliteit, snelheid en mijlpaalgebaseerde opvolging
  • Aanbeveling 2.2: Gebruik TRL als portfolio-instrument, niet als ‘lineaire ladder’
  • Aanbeveling 2.3: Neem initiatief op Europees niveau voor versterking van scale‑up financiering en verdieping van de eengemaakte markt
• Aanbeveling 3: Toon technologisch optimisme en leiderschap in het beleid
  • Aanbeveling 3.1: Voer een domeinspecifiek valorisatiebeleid op basis van potentieel, relatieve sterktes en benuttingsgraad via een strategische agenda
  • Aanbeveling 3.2: Zet sterker in op innovatievriendelijk aanbesteden en monitor de deelname van innovatieve bedrijven
  • Aanbeveling 3.3: Erken en promoot het academisch ondernemerschapsbeleid

Met deze aanbevelingen streeft VARIO een duidelijke win-win na: Vlaanderen blijft de vruchten plukken van sterke internationale kennisdiffusie én vergroot tegelijk de economische en maatschappelijke impact van Vlaamse wetenschap via bijkomende technologische ontwikkeling en verankering in Vlaanderen en de omliggende regio’s.